1.11 – Scheduled Tribes

Scheduled Tribes – Introduction, Meaning & Definitions

షెడ్యూల్డ్ తెగలు (గిరిజనులు) – పరిచయం, అర్థం, నిర్వచనాలు

1. Introduction & Meaning / పరిచయం మరియు అర్థం

Who is a Tribe? A tribe is a social group with a definite territory, common language, distinct culture, and endogamous marriage patterns, living outside the mainstream modern civilization.

• తెగ అంటే ఎవరు? తెగ అనేది ప్రధాన స్రవంతి ఆధునిక నాగరికతకు వెలుపల నివసించే ఒక సామాజిక సమూహం. దీనికి ఒక నిర్దిష్ట భూభాగం, ఉమ్మడి భాష, విలక్షణమైన సంస్కృతి మరియు అంతర్వివాహ పద్ధతులు ఉంటాయి.

Constitutional Meaning: The term “Scheduled Tribes” (ST) is an administrative and legal concept unique to India. According to Article 366(25), Scheduled Tribes are those tribes or tribal communities that are explicitly notified by the President of India under Article 342 of the Constitution.

రాజ్యాంగపరమైన అర్థం: “షెడ్యూల్డ్ తెగలు” (ST) అనే పదం భారతదేశానికి ప్రత్యేకమైన పరిపాలనా మరియు చట్టపరమైన భావన. ఆర్టికల్ 366(25) ప్రకారం, షెడ్యూల్డ్ తెగలు అంటే రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 342 కింద భారత రాష్ట్రపతిచే స్పష్టంగా నోటిఫై చేయబడిన తెగలు లేదా గిరిజన సమూహాలు.

Nomenclature (వివిధ పేర్లు): Throughout history, they have been called by various names:

చరిత్ర పొడవునా, వాటిని వివిధ పేర్లతో పిలిచారు:

• • Adivasis (ఆదివాసీలు): Original Inhabitants (మొదటి నివాసులు) — Coined by Thakkar Bapa (Amritlal Vithaldas Thakkar). ఠక్కర్ బాపా (అమృతలాల్ విఠల్‌దాస్ ఠక్కర్) చేత సృష్టించబడింది.

  • Girijans (గిరిజనులు): Mountain dwellers — Popularized by Mahatma Gandhi. పర్వతవాసులు — మహాత్మా గాంధీ ద్వారా ప్రాచుర్యం పొందారు.

  • Backward Hindus (వెనుకబడిన హిందువులు): Coined by sociologist G.S. Ghurye.సామాజిక శాస్త్రవేత్త జి.ఎస్. ఘుర్యే ఈ పదాన్ని సృష్టించారు.

2. Definitional Authorities / ప్రముఖ సమాజశాస్త్రవేత్తల నిర్వచనాలు

3. Characteristics of Scheduled Tribes / తెగల ప్రాథమిక లక్షణాలు

• Definite Territory (నిర్దేశిత భూభాగం): Every tribe lives in a specific geographic area (forests, hills, or remote valleys).

• ప్రతి తెగ ఒక నిర్దిష్ట భౌగోళిక ప్రాంతంలో (అడవులు, కొండలు లేదా మారుమూల లోయలలో) నివసిస్తుంది.

• Common Dialect (ఉమ్మడి భాష/యాస): They communicate through their own distinct language or dialect, which often lacks a written script.

• వారు తమదైన ప్రత్యేక భాష లేదా మాండలికం ద్వారా సంభాషిస్తారు, దీనికి తరచుగా లిఖిత రూపం ఉండదు.

• Segmentary & Egalitarian (సమానత్వ స్వభావం): Traditional tribal societies do not have a rigid caste-like hierarchy. They are mostly egalitarian, where everyone holds equal social status.

• సాంప్రదాయ గిరిజన సమాజాలలో కఠినమైన కుల వ్యవస్థ వంటి శ్రేణి ఉండదు. అవి చాలావరకు సమతావాదమైనవి, అక్కడ ప్రతిఒక్కరూ సమాన సామాజిక హోదాను కలిగి ఉంటారు.

• Kinship-Based Bonds (రక్తసంబంధ ఆధారిత బంధాలు): Tribal social structure is completely woven around kinship, clans, and lineages.

• గిరిజన సామాజిక నిర్మాణం పూర్తిగా బంధుత్వం, వంశాలు మరియు వంశపారంపర్యాల చుట్టూ అల్లుకుని ఉంటుంది.

  Geographical Distribution of Tribes & Tribal Problems in India

  భారతదేశంలో గిరిజనుల భౌగోళిక వర్గీకరణ మరియు గిరిజనుల సమస్యలు

  Part 1: Geographical Distribution of Tribes / భౌగోళిక వర్గీకరణ (జోన్స్)

  భారతదేశంలో గిరిజన జనాభా అంతా ఒకే చోట కేంద్రీకృతం కాలేదు. ప్రముఖ సమాజశాస్త్రవేత్తలు బి.ఎస్. గుహా (B.S. Guha) మరియు రాయ్ బర్మన్ (Roy Burman) గిరిజనుల నివాస ప్రాంతాల ఆధారంగా భారతదేశాన్ని వివిధ భౌగోళిక మండలాలు (Zones) గా విభజించారు. పరీక్షల దృష్ట్యా బి.ఎస్. గుహా ప్రతిపాదించిన మూడు ప్రధాన జోన్లు అత్యంత ముఖ్యం:

  1. Northern and North-Eastern Zone (ఉత్తర మరియు ఈశాన్య మండలం)

  • Regions: Himalayan region, Jammu & Kashmir, Himachal Pradesh, Uttarakhand, and North-Eastern states (Assam, Nagaland, Mizoram, Meghalaya, Arunachal Pradesh, Manipur, Tripura).

  • Major Tribes: Naga, Khasi, Jaintia, Garo, Mizo, Bodo, Lepcha, Tharu, Gujjar.

  • Key Features: High tribal concentration. Most tribes here belong to the Mongoloid racial stock and follow matrilineal societies (e.g., Khasi, Garo).

  • వివరణ: హిమాలయ ప్రాంతాలు మరియు ఈశాన్య రాష్ట్రాలు ఇందులో ఉంటాయి. ఇక్కడి తెగలు ఎక్కువగా మంగోలాయిడ్ జాతికి చెందినవి. ఖాసి, గారో తెగలలో ఇప్పటికీ మాతృస్వామ్య వ్యవస్థ (తల్లి వైపు నుండి వంశం) కొనసాగుతోంది.

  2. Central or Middle Zone (మధ్య మండలం) — Highest Population

  • Regions: Bihar, Jharkhand, West Bengal, Odisha, Madhya Pradesh, Chhattisgarh, and parts of Maharashtra and Rajasthan.

  • Major Tribes: Santhal, Gond, Bhil, Munda, Oraon, Ho, Baiga.

  • Key Features: This zone has the largest concentration of tribal population in India. Santhals, Gonds, and Bhils are among the largest tribal groups in the country.

  •  వివరణ: జార్ఖండ్, ఒడిశా, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ వంటి రాష్ట్రాలు ఇందులో ఉంటాయి. భారతదేశంలోనే అత్యధిక గిరిజన జనాభా ఉన్న మండలం ఇది. మన దేశంలో అతిపెద్ద తెగలయిన బిల్లులు, గోందిలు, సంతాలులు ఈ ప్రాంతంలోనే నివసిస్తున్నారు.

  3. Southern Zone (దక్షిణ మండలం)

  • Regions: Andhra Pradesh, Telangana, Karnataka, Tamil Nadu, Kerala.

  • Major Tribes: Chenchu, Yanadi, Toda, Kota, Kadar, Irula, Kurumba.

  • Key Features: Most tribes belong to the Proto-Australoid or Negrito racial stock. Many are still in the hunting and gathering stage. Toda and Kota tribes of Nilgiri hills practice polyandry (బహుభర్తృత్వం).

  • వివరణ: ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, తమిళనాడు, కేరళ రాష్ట్రాలు ఇందులో ఉంటాయి. నీలగిరి కొండల్లో ఉండే తోడాలు, కోటాలు మరియు మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని చెంచులు, యానాదులు ఈ జోన్‌కే చెందుతారు. తోడా తెగలో బహుభర్తృత్వం (ఒక మహిళకు ఎక్కువ మంది భర్తలు ఉండటం) ఒక ప్రత్యేక ఆచారం.

  (నోట్: అండమాన్ నికోబార్ దీవులలో ఉండే జరువా, సెంటినలీస్, ఓంగే తెగలను ‘ఐలాండ్ జోన్’ కింద వర్గీకరిస్తారు).

  Part 2: Major Tribal Problems / గిరిజనుల ప్రధాన సమస్యలు

  ఆధునిక సమాజంతో సంబంధాలు పెరగడం, అడవుల నరికివేత వల్ల గిరిజనులు ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సమస్యలు:

  1. Land Alienation (భూమి అన్యాక్రాంతం అవ్వడం): Traditional tribal lands are being taken over by non-tribals, money-lenders, and corporate companies. (గిరిజనేతరులు, వడ్డీ వ్యాపారులు గిరిజనుల భూములను మోసపూరితంగా లాక్కోవడం).

  2. Poverty and Indebtedness (పేదరికం మరియు రుణభారం): Lack of banking facilities forces them to borrow from local landlords at high interest rates, leading to bonded labor (వెట్టిచాకిరీ). (స్థానిక వ్యాపారుల వద్ద అప్పులు చేసి, తీర్చలేక అప్పుల ఊబిలో కూరుకుపోవడం).

  3. Displacement due to Development (అభివృద్ధి వల్ల విస్థాపన): Construction of mega-dams, mining activities, and industrialization in forest areas displace thousands of tribals without proper rehabilitation (పునరావాసం). (మైనింగ్, ప్రాజెక్టుల వల్ల అడవుల నుండి బలవంతంగా ఖాళీ చేయించడం).

  4. Health and Malnutrition (ఆరోగ్యం మరియు పోషకాహార లోపం): Lack of clean drinking water, high rates of infant mortality (శిశు మరణాలు), malnutrition, and genetic diseases like sickle-cell anemia. (రక్తహీనత, శుభ్రమైన నీరు లేకపోవడం వల్ల వ్యాధుల బారిన పడటం).

  5. Shift-Cultivation Restrictions: Government bans and restrictions on Podu / Jhum cultivation (పోడు వ్యవసాయం) have affected their traditional livelihood. (పోడు వ్యవసాయంపై అంక్షల వల్ల ఉపాధి కోల్పోవడం).

PVTGs (Particularly Vulnerable Tribal Groups) & Core Features of STs

పీవీటీజీలు (PVTGs) – భావన, లక్షణాలు మరియు గిరిజన తెగల ముఖ్యాంశాలు

Part 1: The Concept of PVTGs / పీవీటీజీ (PVTG) భావన

• Origin (ఆవిర్భావం): In 1973, the Dhebar Commission noted that there is an unequal level of development among tribal groups, and a separate category is needed for the most backward tribes. Initially, they were called PTGs (Primitive Tribal Groups). In 2006, the Government of India renamed them as PVTGs (Particularly Vulnerable Tribal Groups). (1973లో దేబర్ కమిషన్ సిఫార్సుల మేరకు గిరిజనులలోనే అత్యంత వెనుకబడిన వర్గాల కోసం ‘ప్రిమిటివ్ ట్రైబల్ గ్రూప్స్ (PTGs)’ ఏర్పాటు చేశారు. 2006లో వీటి పేరును ‘పీవీటీజీ (PVTGs)’ గా మార్చారు).

• Total Number (మొత్తం సంఖ్య): There are 75 recognized PVTG groups spread across 18 States and 1 Union Territory in India. (భారతదేశంలో మొత్తం 75 పీవీటీజీ సమూహాలు ఉన్నాయి).

• Highest Concentration (అత్యధిక సంఖ్య): Odisha has the highest number of PVTGs (13 groups), followed by Andhra Pradesh. (అత్యధికంగా ఒడిశా రాష్ట్రంలో 13 పీవీటీజీ తెగలు ఉన్నాయి).

• Telugu States (తెలుగు రాష్ట్రాల్లో): In undivided Andhra Pradesh (now AP & Telangana), there are 12 recognized PVTG groups (e.g., Chenchu, Kolam, Thoti, Konda Reddi, Gadaba, Khond, Porja, Savara, etc.). (తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మొత్తం 12 పీవీటీజీ తెగలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు: చెంచులు, కోలాం, తోటి, కొండరెడ్లు మొదలైనవి).

Part 2: Criteria for Identifying PVTGs / పీవీటీజీలను గుర్తించే నాలుగు ప్రాథమిక సూత్రాలు

ఒక తెగను పీవీటీజీగా ప్రకటించడానికి ప్రభుత్వం నాలుగు కఠినమైన లక్షణాలను/సూత్రాలను ప్రాతిపదికగా తీసుకుంటుంది:

1. Pre-Agricultural Level of Technology (వ్యవసాయానికి పూర్వపు సాంకేతికత): They still practice hunting, gathering, or shifting (Podu) cultivation. (ఇప్పటికీ వేట, సేకరణ లేదా పాత పద్ధతిలో పోడు వ్యవసాయం చేయడం).

2. Stagnant or Declining Population (స్థిరమైన లేదా క్షీణిస్తున్న జనాభా): Their population is either growth-less or decreasing over time. (జనాభా పెరగకపోగా, రోజురోజుకూ తగ్గిపోతుండటం).

3. Extremely Low Literacy (అత్యల్ప అక్షరాస్యత): Very low literacy rates compared to other Scheduled Tribes. (మిగతా గిరిజన తెగలతో పోలిస్తే అక్షరాస్యత శాతాలు చాలా తక్కువగా ఉండటం).

4. Subsistence Level of Economy (జీవనాధార ఆర్థిక వ్యవస్థ): Economic activities are purely for survival, with zero or minimal market surplus. (మార్కెట్ లాభాల కోసం కాకుండా కేవలం పొట్టకూటి కోసమే వీరి ఆర్థిక వ్యవస్థ సాగుతుంది).

Part 3: Core Sociological Features of Scheduled Tribes / గిరిజనుల ముఖ్య లక్షణాలు

సాధారణ గిరిజన సమాజాల విలక్షణమైన సామాజిక ఆచారాలు:

• Endogamous Group (అంతర్వివాహ సమూహం): Tribes strictly marry within their own tribe, but maintain Clan Exogamy

• తెగలు తమ సొంత తెగలోనే కచ్చితంగా వివాహాలు చేసుకుంటాయి, కానీ వంశ బహిర్వివాహాన్ని పాటిస్తాయి.

• Youth Dormitories (యూత్ డార్మిటరీలు / యువజన గృహాలు): A highly unique feature where young tribal boys and girls learn cultural traditions, values, and life skills (e.g., Ghotul among Muria Gonds, Dhumkuria among Oraon tribe).

• గిరిజన సంస్కృతి, జీవన నైపుణ్యాలు నేర్పే సాంప్రదాయ యువజన కేంద్రాలు. ఉదాహరణకు: మురియా గోండుల ‘ఘోతుల్’, ఒరాన్ తెగవారి ‘ధుమ్కురియా’.

• Animism (జీవాత్మవాదం): Worshipping nature, trees, mountains, and ancestral spirits rather than idols.

• ప్రకృతిని, చెట్లను, కొండలను మరియు పితృదేవతలను పూజించడం.

Scheduled Tribes & PVTGs of Telangana and Andhra Pradesh

తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ గిరిజన తెగలు – పీవీటీజీలు (సమగ్ర విశ్లేషణ)

ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో గుర్తించబడిన మొత్తం 34 గిరిజన తెగలలో 12 తెగలను పీవీటీజీ (PVTGs) లుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించింది. విభజన తర్వాత ఈ తెగలు ఇరు రాష్ట్రాలలో విస్తరించి ఉన్నాయి.

PVTGs in Telangana(4) & Andhra Pradesh(8) (12 పీవీటీజీ తెగలు)

తెలుగు రాష్ట్రాలలోని 12 పీవీటీజీ తెగలు, వారు నివసించే ప్రధాన ప్రాంతాలు మరియు వారి ప్రత్యేకతలు:

1. Chenchu (చెంచులు):

   • Region: Nallamala Forest (Nagarkurnool, Amrabad in Telangana; Srisailam, Palnadu, Prakasam in AP).

   • Speciality: Primarily hunters and food gatherers. They speak Chenchu Bhasha (a dialect of Telugu). They worship Lord Mallikarjuna of Srisailam as their brother-in-law.

   •  నల్లమల అటవీ ప్రాంతంలో నివసిస్తారు. వీరు ప్రధానంగా వేట, ఆహార సేకరణపై ఆధారపడతారు. శ్రీశైలం మల్లికార్జున స్వామిని తమ బావగా భావిస్తారు.

2. Konda Reddi (కొండ రెడ్లు):

   • Region: Godavari hilly regions (Bhadrachalam in Telangana; Alluri Sitharama Raju (ASR), Eluru in AP).

   • Speciality: Practice Podu (shifting) cultivation. Famous for Bison Horn Dance and Vana Devata worship.

   •  గోదావరి పరివాహక కొండ ప్రాంతాలలో నివసిస్తారు. వీరు పోడు వ్యవసాయం చేస్తారు. వీరి ‘బైసన్ హార్న్’ (ఎద్దు కొమ్ముల) నృత్యం చాలా ప్రసిద్ధమైనది.

3. Kolam / Kolawar (కోలాం):

   • Region: Adilabad, Kumuram Bheem Asifabad, Mancherial (Telangana).

   • Speciality: Speak Kolami language. Their tribal council is called Panch. They are skilled in bamboo basket making.

   •  ప్రధానంగా ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లాలో నివసిస్తారు. వీరి భాష ‘కోలామి’.

4. Thoti (తోటి):

   • Region: Adilabad, Asifabad (Telangana).

   • Speciality: Traditionally bard singers (చారణులు) to the Gond kings. Their women are famous for traditional tattooing (పచ్చబొట్లు పొడవడం).

   • గోండు రాజుల కాలంలో కథలు, పాటలు పాడే చారణులు. తోటి మహిళలు సాంప్రదాయ పచ్చబొట్లు వేయడంలో నిపుణులు.

5. Other 8 PVTGs (Mostly in AP-ASR & Manyam Districts):

   • Gadaba (గదబ): Famous for Dhimsa Dance (ధింసా నృత్యం).

   • Porja (పోర్జ): Famous for Baza dance. బాజా నృత్యానికి ప్రసిద్ధి.

   • Khond / Samanta (ఖోండ్): Known for traditional human sacrifice (Meriah) in the British era, which is now completely abolished.(బ్రిటిష్ కాలంలో జరిగిన సాంప్రదాయ నరబలి (మెరియా)కి ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది; అయితే, ఆ ఆచారం ఇప్పుడు పూర్తిగా రద్దు చేయబడింది.)

   • Savara (సవర): Highly skilled in terrace cultivation (మెట్ల లాంటి కొండ వాలు వ్యవసాయం).

   • Koya (కోయ): Though Koyas are a mega tribe, a sub-group called Hill Reddis/Gutla Koyas falls under PVTG in some classifications. 

   • కోయలు ఒక భారీ గిరిజన సమూహమైనప్పటికీ, కొన్ని వర్గీకరణల ప్రకారం ‘హిల్ రెడ్లు’ లేదా ‘గుట్ల కోయలు’ అనే ఉప-సమూహం PVTG (ప్రత్యేకంగా బలహీనమైన గిరిజన సమూహం) పరిధిలోకి వస్తుంది.
   • Porja, Gutob Gadaba, Khond Poroja, Jatapu make up the rest.

Non-PVTG Major Scheduled Tribes (ముఖ్యమైన ఇతర గిరిజన తెగలు)

A. Lambada / Sugali / Banjara (లంబాడాలు) — Largest Population

• Status: The largest tribal population in Telangana.

• Culture: They live in exclusive settlements called Thandas (తండాలు). Famous for their vibrant, colorful dress with mirror work and the Teej Festival (గోధుమ మొలకల పండుగ – పెళ్లికాని యువతులు జరుపుకుంటారు).

• తెలుగు: తెలంగాణలో అత్యధిక జనాభా గల తెగ. వీరు ‘తండాల’ లో నివసిస్తారు. తీజ్ పండుగ వీరి అతిపెద్ద పండుగ.

B. Raj Gond (రాజ్ గోండులు)

• Status: Culturally advanced and dominant tribe in North Telangana (Adilabad).

• Culture: Famous for the world-renowned Nagoba Jatara at Keslapur (Asifabad/Adilabad), where they perform the Gussadi Dance during Diwali. Sociologist Christoph von Fürer-Haimendorf did extensive research on them.

• కేస్లాపూర్ లో జరిగే ప్రసిద్ధ నాగోబా జాతర వీరిదే. దీపావళి సమయంలో వీరు వేసే గుస్సాడీ నృత్యం చాలా ఫేమస్. ప్రఖ్యాత మానవ శాస్త్రవేత్త హైమన్‌డార్ఫ్ వీరిపై పరిశోధనలు చేశారు.

C. Koya / Dorla (కోయలు)

• Status: The largest tribal population in Andhra Pradesh.

• Culture: Deeply associated with the Sammakka Saralamma Jatara (Medaram, Mulugu, Telangana) — the largest tribal congregation in Asia. They speak the Koya language (Gondi dialect).

•  ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అత్యధిక జనాభా గల తెగ. ఆసియాలోనే అతిపెద్ద గిరిజన జాతర అయిన సమ్మక్క సారలమ్మ మేడారం జాతర కోయ తెగ సంస్కృతికి ప్రతీక.

Types of Tribes, 2011 Census Data, and Tribal Poverty

గిరిజన తెగల రకాలు, జనాభా గణాంకాలు మరియు పేదరిక అంచనాలు

Part 1: Types of Tribes / గిరిజన తెగల రకాలు

సమాజంలో వారి జీవన విధానాన్ని బట్టి గిరిజనులను/సంచార జాతులను కొన్ని ప్రధాన రకాలుగా వర్గీకరించవచ్చు:

• Nomadic Tribes (సంచార తెగలు): Tribes that do not have a permanent home. They constantly move from one place to another in search of food, water, or pastures for their cattle (e.g., Birhor tribe).

• వీరికి శాశ్వత నివాసం ఉండదు. ఆహారం, నీరు లేదా పశువుల మేత కోసం నిరంతరం ఒక ప్రాంతం నుండి మరొక ప్రాంతానికి వలస వెళ్తుంటారు.

• Semi-Nomadic Tribes (అర్ధ-సంచార తెగలు): They have a fixed home base where they live for a part of the year (usually during farming seasons) and move out searching for livelihood during the remaining months.

• వీరికి ఒక శాశ్వత స్థావరం ఉంటుంది. సంవత్సరంలో కొన్ని నెలలు అక్కడ వ్యవసాయం చేస్తూ, మిగిలిన రోజుల్లో ఉపాధి కోసం వలసలు వెళ్తుంటారు.

• Denotified Tribes / Ex-Criminal Tribes (విముక్త జాతులు): During British rule, certain tribes were branded as “born criminals” under the Criminal Tribes Act, 1871. After independence, in 1952, the Government of India repealed this harsh law and “de-notified” them. Hence, they are called Denotified Tribes (DNTs).

• బ్రిటిష్ కాలంలో 1871 చట్టం ప్రకారం కొన్ని తెగలను పుట్టుకతోనే నేరస్థులుగా ముద్ర వేశారు. 1952లో భారత ప్రభుత్వం ఆ చట్టాన్ని రద్దు చేసి వీరిని విముక్తులను చేసింది. అందుకే వీరిని విముక్త జాతులు అంటారు.

• Tribes as per Constitution (రాజ్యాంగం ప్రకారం గిరిజనులు): Under Article 366(25), Scheduled Tribes are defined as those groups or communities that are notified under Article 342 by the President of India.

• రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 366(25) ప్రకారం… ఆర్టికల్ 342 కింద రాష్ట్రపతి చేత నోటిఫై చేయబడిన తెగలను ‘షెడ్యూల్డ్ తెగలు (STs)’ అంటారు.

Part 2: Tribal Population & Literacy (2011 Census) / 2011 జనాభా లెక్కలు

Part 3: Tribal Poverty & Tendulkar Methodology / టెండూల్కర్ విధానం

• What is Tendulkar Methodology? The Planning Commission of India appointed an expert group led by Suresh Tendulkar (2005-2009) to change the way poverty is measured—moving from just calorie intake to consumption expenditure on food, health, and education.

• భారతదేశంలో పేదరికాన్ని కేవలం క్యాలరీల ఆధారంగా కాకుండా… విద్య, వైద్యం, ఆహారంపై పెట్టే ఖర్చు ఆధారంగా లెక్కించడానికి సురేష్ టెండూల్కర్ కమిటీని ఏర్పాటు చేశారు.

• Tribal Poverty Findings (గిరిజన పేదరికం): As per Tendulkar committee reports, Scheduled Tribes face the highest level of poverty in India compared to all other social groups.

  • Around 47.1% of STs in rural areas and 28.8% of STs in urban areas live below the poverty line (BPL).

  • (టెండూల్కర్ నివేదిక ప్రకారం భారతదేశంలో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉన్న ఎస్టీలలో దాదాపు 47.1% మంది పేదరిక రేఖకు దిగువన జీవిస్తున్నారు. సామాజిక సమూహాలన్నింటిలో ఎస్టీలలోనే పేదరికం అత్యధికం).

Tribal Governance, Legislations, Welfare & Schemes (India, TG & AP)

గిరిజన పరిపాలన, రాజ్యాంగ రక్షణలు, చట్టాలు, సంస్థలు మరియు సంక్షేమ పథకాలు

Part 1: Scheduled Areas (5th & 6th Schedules) / షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు

భారత రాజ్యాంగం గిరిజన ప్రాంతాల పరిపాలన కోసం రెండు ప్రత్యేక షెడ్యూళ్లను కేటాయించింది:

• 5th Schedule (5వ షెడ్యూల్):

  • Scope: Applies to Scheduled Areas in any state except the four North-Eastern states. Currently applicable in 10 states (including Andhra Pradesh and Telangana).

  • Administration: The President declares an area as a Scheduled Area. The Governor has special powers and submits an annual report to the President.

  • TAC (Tribal Advisory Council): Mandatory to establish a TAC with a maximum of 20 members (where (3/4) th must be ST MLAs of that state).

  • ఈశాన్య రాష్ట్రాలు మినహా మిగిలిన రాష్ట్రాలలోని (ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలతో సహా 10 రాష్ట్రాలు) గిరిజన ప్రాంతాల పరిపాలనకు వర్తిస్తుంది. ఇక్కడ గిరిజన సలహా మండలి (TAC) ఏర్పాటు చేయడం తప్పనిసరి (గరిష్టంగా 20 మంది సభ్యులు).

• 6th Schedule (6వ షెడ్యూల్):

  • Scope: Applies exclusively to the tribal areas of four North-Eastern states: Assam, Meghalaya, Tripura, and Mizoram (Code: AMTM).

  • Administration: Creates ADCs (Autonomous District Councils) which have judicial and legislative powers to make laws on land, forests, and inheritance.

  • ఇది కేవలం నాలుగు ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు (అస్సాం, మేఘాలయ, త్రిపుర, మిజోరాం – AMTM) మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఇవి స్వయంప్రతిపత్తి గల జిల్లా మండలి (ADCs) ద్వారా పరిపాలించబడతాయి.

Part 2: Key Constitutional Articles for STs / ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్స్

• Article 15(4) & 16(4): Special provisions and reservations for STs in educational admissions and public employment. (విద్యా సంస్థలు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలలో రిజర్వేషన్లు).

• Article 19(5): Restricts the free movement and property acquisition of non-tribals in Scheduled Areas to protect tribal culture and land. (గిరిజన సంస్కృతి, భూములను రక్షించడానికి గిరిజనేతరుల ప్రవేశం, ఆస్తుల కొనుగోలుపై నియంత్రణలు).
•  

• Article 46 (DPSPs): The State shall promote the educational and economic interests of Scheduled Tribes and protect them from social injustice. (ఆదేశిక సూత్రాలు: ఎస్టీల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను పెంపొందించడం).

• Article 244(1) & 244(2): Administration of 5th and 6th Schedule areas respectively. (5వ, 6వ షెడ్యూల్ ప్రాంతాల పరిపాలన).

• Article 275(1): Provides special financial grants-in-aid from the Central Government to States for promoting tribal welfare and administration. (గిరిజన సంక్షేమం కోసం కేంద్రం రాష్ట్రాలకు ఇచ్చే ప్రత్యేక నిధులు/గ్రాంట్లు).

• Article 330 & 332: Reservation of seats for STs in the Lok Sabha and State Legislative Assemblies. (లోక్‌సభ మరియు రాష్ట్ర శాసనసభలలో రాజకీయ రిజర్వేషన్లు).

• Article 338A: Establishes the National Commission for Scheduled Tribes (NCST) [Inserted via 89th Constitutional Amendment Act, 2003]. (జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ ఏర్పాటు).

Part 3: Core Legislations for STs / గిరిజన రక్షణ చట్టాలు

1. Prevention of Atrocities Act, 1989 (POA / ఎస్సీ, ఎస్టీ దౌర్జన్యాల నిరోధక చట్టం):

   • Formulated to prevent atrocities, discrimination, and hate crimes against Scheduled Castes and Scheduled Tribes, establishing special courts for speedy justice.

   • ఎస్సీ, ఎస్టీలపై జరిగే సామాజిక వివక్ష, దౌర్జన్యాలను అరికట్టడానికి మరియు నిందితులకు కఠిన శిక్షలు పడేలా చేయడానికి ఈ చట్టం చేయబడిం

2. PESA Act, 1996 (పేసా చట్టం):

   • Full Form: Provisions of the Panchayats (Extension to the Scheduled Areas) Act.

   • Committee: Recommended by the Bhuria Committee.

   • Concept: It extends panchayat rules to 5th Schedule areas, giving absolute power to the Gram Sabha to approve developmental plans, manage minor water bodies, and control minor forest produce.

   • గిరిజన ప్రాంతాలలో స్థానిక స్వపరిపాలనను బలోపేతం చేయడానికి, భూరియా కమిటీ సిఫార్సుల మేరకు ఈ చట్టం వచ్చింది. దీని ద్వారా గ్రామసభకు మైనర్ అటవీ ఉత్పత్తులపై, భూముల రక్షణపై అత్యున్నత అధికారాలు లభించాయి.

3. Forest Rights Act, 2006 (FRA / అటవీ హక్కుల చట్టం):

   • Official Name: Scheduled Tribes and Other Traditional Forest Dwellers (Recognition of Forest Rights) Act.

   • Concept: Recognizes and vests the forest rights and occupation in forest land for forest-dwelling Scheduled Tribes who have been residing there for generations.

   •  అడవులపై ఆధారపడి జీవిస్తున్న గిరిజనులకు పోడు భూములపై చట్టపరమైన హక్కులు (పట్టాలు) కల్పించడానికి ఈ విప్లవాత్మక చట్టాన్ని తెచ్చారు.

4. The Protection of Civil Rights Act, 1955: Prescribes punishments for the practice of untouchability. (పౌర హక్కుల సంరక్షణ చట్టం).

Part 4: Special Identified Areas / ప్రత్యేక గిరిజన ప్రాంతాలు

• ITDA / ITDP (Integrated Tribal Development Agency): Project areas formed in contiguous areas with more than 50% tribal population under the Tribal Sub-Plan strategy.

• (ఉమ్మడి ఏపీలో ప్రారంభమై, ప్రస్తుతం రెండు రాష్ట్రాల్లో ఉన్న ఐటీడీఏలు. ఉదాహరణకు: భద్రాచలం, ఉట్నూరు, పాడేరు, రంపచోడవరం).

• MADA Pockets (Modified Area Development Approach): Pockets of tribal concentrations having a total population of 10,000 or more, with 50% or more being STs.

• (మొత్తం జనాభా 10,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉండి, అందులో 50% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది షెడ్యూల్డ్ తెగల (ST) వారు ఉన్న గిరిజన సాంద్రత కలిగిన ప్రాంతాలు.).

• Tribal Clusters: Smaller pockets having a population of 5,000 with 50% STs.

• (5,000 జనాభా మరియు 50% షెడ్యూల్డ్ తెగల (ST) జనాభా కలిగిన చిన్న ప్రాంతాలు.)

Part 5: Apex Organizations Working for STs / గిరిజన అభివృద్ధి సంస్థలు

• TRIFED (Tribal Cooperative Marketing Development Federation of India, 1987): Helps in marketing and getting fair prices for Minor Forest Produce (MFP) and tribal handicrafts.

• ట్రైఫెడ్ (ట్రైబల్ కోఆపరేటివ్ మార్కెటింగ్ డెవలప్‌మెంట్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా, 1987): చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులు (MFP) మరియు గిరిజన హస్తకళలకు మార్కెటింగ్ చేయడంలో మరియు వాటికి సరసమైన ధరలను పొందడంలో సహాయపడుతుంది.

• NSTFDC (National Scheduled Tribes Finance and Development Corporation, 2001): An apex body providing subsidized financial loans for tribal entrepreneurship and economic activities.

• NSTFDC (నేషనల్ షెడ్యూల్డ్ ట్రైబ్స్ ఫైనాన్స్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్, 2001): గిరిజన వ్యవస్థాపకత మరియు ఆర్థిక కార్యకలాపాల కోసం రాయితీతో కూడిన ఆర్థిక రుణాలను అందించే ఒక అపెక్స్ సంస్థ.

• GCC (Girijan Cooperative Corporation): A premier state government corporation operating in AP and TG to procure minor forest produce from tribals and supply essential commodities.

• జిసిసి (గిరిజన సహకార సంస్థ): ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలో గిరిజనుల నుండి చిన్న అటవీ ఉత్పత్తులను సేకరించి, నిత్యావసర వస్తువులను సరఫరా చేయడానికి పనిచేస్తున్న ఒక ప్రముఖ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సంస్థ.

Part 6: Central & State Welfare Schemes & Scholarships / పథకాలు మరియు స్కాలర్‌షిప్‌లు

A. Central Schemes

• Pradhan Mantri Janjati Adivasi Nyaya Maha Abhiyan (PM-JANMAN): A major initiative targeting 11 critical interventions (housing, clean water, electricity, roads) for PVTG communities.

• ప్రధాన మంత్రి జనజాతి ఆదివాసీ న్యాయ మహా అభియాన్ (PM-JANMAN): PVTG (ప్రత్యేక దుర్బల గిరిజన సమూహాల) వర్గాల కోసం 11 కీలకమైన అంశాలపై (గృహవసతి, స్వచ్ఛమైన నీరు, విద్యుత్, రహదారులు వంటివి) దృష్టి సారించే ఒక ప్రధాన కార్యక్రమం.

• Eklavya Model Residential Schools (EMRS): Quality residential education for ST students from Class 6 to 12.

• ఏకలవ్య మోడల్ రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలు (EMRS): 6 నుండి 12వ తరగతి వరకు ఎస్.టి. (ST) విద్యార్థులకు నాణ్యమైన రెసిడెన్షియల్ విద్య.

• PM Van Dhan Yojana: Setting up Van Dhan Vikas Kendras for value addition to tribal forest products.

• ప్రధాన మంత్రి వన్ ధన్ యోజన: గిరిజన అటవీ ఉత్పత్తులకు విలువ జోడింపు కోసం వన్ ధన్ వికాస్ కేంద్రాల ఏర్పాటు.

B. Scholarship Schemes

• Pre-Matric Scholarship (Class 9 & 10): Annual parental income limit is ₹2.5 Lakhs. 

• ప్రీ-మెట్రిక్ స్కాలర్‌షిప్ (9 మరియు 10వ తరగతులు): తల్లిదండ్రుల వార్షిక ఆదాయ పరిమితి ₹2.5 లక్షలు.

• Post-Matric Scholarship: Provides 100% tuition fee reimbursement and maintenance fees through the e-PASS Portal in Telangana and Jagananna Vidya Deevena in Andhra Pradesh.

• పోస్ట్-మెట్రిక్ స్కాలర్‌షిప్: తెలంగాణలో e-PASS పోర్టల్ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ‘జగనన్న విద్యా దీవెన’ ద్వారా 100% ట్యూషన్ ఫీజు రీయింబర్స్‌మెంట్ మరియు నిర్వహణ రుసుములను ఇది అందిస్తుంది.

• National Overseas Scholarship for STs: Financial assistance to pursue Masters/Ph.D. abroad (Family income limit: ₹6 Lakhs per annum).

• STల కోసం జాతీయ విదేశీ ఉపకార వేతనం: విదేశాలలో మాస్టర్స్ లేదా Ph.D. అభ్యసించడానికి ఆర్థిక సహాయం (కుటుంబ వార్షిక ఆదాయ పరిమితి: ₹6 లక్షలు).

• Ambedkar/Chief Minister’s Overseas Scholarship: State-level funding for overseas education.

• అంబేద్కర్/ముఖ్యమంత్రి విదేశీ విద్యా స్కాలర్‌షిప్: విదేశీ విద్య కోసం రాష్ట్ర స్థాయి ఆర్థిక సహాయం.

C. Telangana Specific Schemes

• STSDF (Scheduled Tribes Special Development Fund): Managed by the state budget (formerly Tribal Sub-Plan) to allocate funds directly proportional to the ST population.

• STSDF (షెడ్యూల్డ్ ట్రైబ్స్ స్పెషల్ డెవలప్‌మెంట్ ఫండ్): షెడ్యూల్డ్ తెగల జనాభాకు అనుపాతంగా నిధులను కేటాయించడానికి రాష్ట్ర బడ్జెట్ (గతంలో ట్రైబల్ సబ్-ప్లాన్) ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది.

• Kalyana Lakshmi Scheme: Financial assistance of ₹1,00,116 for the marriage of ST girls.
• కళ్యాణ లక్ష్మి పథకం: ఎస్.టి. (ST) యువతుల వివాహానికి ₹1,00,116 ఆర్థిక సహాయం.

• Giri Bala Vikas: Focused nutrition and health scheme for tribal kids in Anganwadis.

• గిరి బాల వికాస్: అంగన్‌వాడీలలోని గిరిజన పిల్లల కోసం ప్రత్యేక పోషకాహార మరియు ఆరోగ్య పథకం.

D. Andhra Pradesh Specific Schemes

• YSR Kalyanamasthu: Financial support for ST marriages. (వైఎస్ఆర్ కల్యాణమస్తు: ఎస్టీల వివాహాలకు ఆర్థిక సహాయం.)

• YSR Cheyutha & Aasara: Financial empowerment to tribal women SHGs. 

• YSR చేయూత & ఆసరా: గిరిజన మహిళా SHGలకు ఆర్థిక సాధికారత.

MCQ’S- Scheduled Tribes