Daily Current Affairs – 24 Jun 2026

Topics covered:

  • Science & Technology: ISRO’s PSLV technology transfer to private firms, IN-SPACE, China’s underwater data centre, Supreme Court’s “One Case One Data” and “Sushay” AI chatbot
  • Agriculture & GI Tags: Madhya Pradesh’s new GI-tagged products, GI registration validity
  • International Relations & Geography: the India-Russia judicial cooperation pact, Ethiopia’s re-elected PM, the Bab-el-Mandeb Strait, Guatemala’s Volcán de Fuego, the Vienna Convention/Montreal Protocol
  • Economy, Energy & Mining: India’s first private gold mine (AP), first private hybrid 2G ethanol project (UP), NAFED’s four new initiatives, IRCTC’s CMD resignation
  • State Affairs (Andhra Pradesh): the Swarnandhra Vision 2047–IFMR partnership, AP’s new Science & Technology department
  • Appointments & Books: WhatsApp’s new CEO Kunal Shah, the new IIT history book
  • Reports: FAO’s SOFIA 2026 fisheries report
Q1. ISRO plans to transfer PSLV rocket technology to eligible private companies via which agency?
ఇస్రో PSLV రాకెట్ సాంకేతికతను అర్హత గల ప్రైవేట్ సంస్థలకు ఏ సంస్థ ద్వారా బదిలీ చేయనుంది?
  • A. Department of Space / డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ స్పేస్
  • B. IN-SPACE (Indian National Space Promotion and Authorization Centre) / IN-SPACE (ఇండియన్ నేషనల్ స్పేస్ ప్రమోషన్ అండ్ ఆథరైజేషన్ సెంటర్)
  • C. NewSpace India Limited (NSIL) / న్యూస్పేస్ ఇండియా లిమిటెడ్ (NSIL)
  • D. DRDO / DRDO
Answer: B. IN-SPACE (Indian National Space Promotion and Authorization Centre) / IN-SPACE (ఇండియన్ నేషనల్ స్పేస్ ప్రమోషన్ అండ్ ఆథరైజేషన్ సెంటర్)
Note (EN): IN-SPACE (est. 2020, HQ Ahmedabad, Gujarat; Chief Pawan Kumar Goenka) promotes private space startups, facilitating PSLV tech transfer to eligible firms (turnover above ₹400 crore in 3 of the last 5 years, net worth over ₹1,000 crore). ISRO (est. 1969, HQ Bengaluru, Chairman V. Narayanan) will support the firm for up to 30 months or 2 PSLV launches.
వివరణ (TE): IN-SPACE (2020లో స్థాపన, ప్రధాన కేంద్రం అహ్మదాబాద్; చీఫ్ పవన్ కుమార్ గోయెంకా) ప్రైవేట్ స్పేస్ స్టార్టప్‌లను ప్రోత్సహిస్తుంది, అర్హత గల సంస్థలకు (గత 5 ఏళ్లలో 3 ఏళ్లలో టర్నోవర్ 400 కోట్లకు పైగా, నికర విలువ 1,000 కోట్లకు పైగా) PSLV సాంకేతిక బదిలీని సులభతరం చేస్తుంది. ఇస్రో (1969లో స్థాపన, ప్రధాన కేంద్రం బెంగళూరు; చైర్మన్ వి నారాయణన్) 30 నెలల వరకు లేదా 2 PSLV ప్రయోగాల వరకు సహాయం అందిస్తుంది.
Q2. Which Hyderabad-based startup achieved India's first private rocket launch (Vikram-S, November 2020)?
భారతదేశ తొలి ప్రైవేట్ రాకెట్ ప్రయోగాన్ని (విక్రమ్-ఎస్, నవంబర్ 2020) సాధించిన హైదరాబాద్‌కు చెందిన స్టార్టప్ ఏది?
  • A. Agnikul Cosmos / అగ్నికుల్ కాస్మోస్
  • B. Skyroot Aerospace / స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్
  • C. Pixxel / పిక్సెల్
  • D. Galaxeye / గెలాక్సీఐ
Answer: B. Skyroot Aerospace / స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్
Note (EN): Skyroot Aerospace, Hyderabad, achieved India's first private rocket launch, Vikram-S, in November 2020 — a result of IN-SPACE's encouragement.
వివరణ (TE): హైదరాబాద్‌కు చెందిన స్కైరూట్ ఏరోస్పేస్ నవంబర్ 2020లో భారతదేశ తొలి ప్రైవేట్ రాకెట్ ప్రయోగం విక్రమ్-ఎస్‌ను సాధించింది — ఇది IN-SPACE ప్రోత్సాహం ఫలితం.
Q3. China set up the world's first wind-powered underwater data centre near Shanghai. What's its key advantage?
చైనా షాంఘై దగ్గర ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి విండ్-పవర్డ్ అండర్‌వాటర్ డేటా సెంటర్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. దీని కీలక ప్రయోజనం ఏమిటి?
  • A. It's cheaper to build / నిర్మాణ ఖర్చు తక్కువ
  • B. Uses ~1/5th the electricity (no water needed for cooling) / ~5వ వంతు తక్కువ విద్యుత్ (నీరు అవసరం లేదు)
  • C. Has unlimited storage / అపరిమిత స్టోరేజ్
  • D. Needs no maintenance / Digital సిస్టమ్‌గా ఏకీకృతం చేయడం
Answer: B. Uses ~1/5th the electricity (no water needed for cooling) / ~5వ వంతు తక్కువ విద్యుత్ (నీరు అవసరం లేదు)
Note (EN): The "Shanghai Lingang Undersea Data Center" (24 MW, started May 2026, set up by China Communications Construction Company and HiCloud Technology) uses seawater for natural cooling, needing no land-based water resources, and uses about one-fifth the electricity of land-based centres.
వివరణ (TE): "షాంఘై లింగాంగ్ అండర్‌సీ డేటా సెంటర్" (24 మెగావాట్లు, మే 2026లో ప్రారంభం, చైనా కమ్యూనికేషన్స్ కన్‌స్ట్రక్షన్ కంపెనీ, హైక్లౌడ్ టెక్నాలజీ ఏర్పాటు) సహజ శీతలీకరణకు సముద్రజలాన్ని ఉపయోగిస్తుంది, భూమిపై ఉండే సెంటర్ల కంటే ఐదవ వంతు తక్కువ విద్యుత్‌ను వాడుతుంది.
Q4. The Supreme Court of India launched "One Case One Data." What does it aim to do?
భారత సుప్రీం కోర్టు "ワン కేస్ వన్ డేటా"ను ప్రారంభించింది. దీని లక్ష్యం ఏమిటి?
  • A. Digitise only Supreme Court records / సుప్రీం కోర్టు రికార్డులను మాత్రమే డిజిటైజ్ చేయడం
  • B. Unify data from Supreme Court, High Courts, District and Taluka courts into one system / సుప్రీం కోర్టు, హైకోర్టులు, జిల్లా, తాలూకా కోర్టుల డేటాను ఒక సిస్టమ్‌గా ఏకీకృతం చేయడం
  • C. Replace all judges with AI / న్యాయమూర్తులందరినీ AIతో మార్చడం
  • D. Create a single national ID for litigants / వాదుల కోసం ఒక జాతీయ ఐడీ తయారు చేయడం
Answer: B. Unify data from Supreme Court, High Courts, District and Taluka courts into one system / సుప్రీం కోర్టు, హైకోర్టులు, జిల్లా, తాలూకా కోర్టుల డేటాను ఒక సిస్టమ్‌గా ఏకీకృతం చేయడం
Note (EN): "One Case One Data" consolidates information from the Supreme Court, High Courts, District Courts, and Taluka Courts into a single digital system — part of the e-Courts Mission Mode Project (paperless judiciary).
వివరణ (TE): "వన్ కేస్ వన్ డేటా" సుప్రీం కోర్టు, హైకోర్టులు, జిల్లా, తాలూకా కోర్టుల సమాచారాన్ని ఒక డిజిటల్ సిస్టమ్‌గా కలుపుతుంది — ఇది e-కోర్ట్స్ మిషన్ మోడ్ ప్రాజెక్ట్ (పేపర్‌లెస్ జుడిషరీ)లో భాగం.
Q5. "Sushay," an AI chatbot launched by the CJI, helps citizens access court services by integrating with:
CJI ప్రారంభించిన AI చాట్‌బాట్ "సుసహాయ్", పౌరులు కోర్టు సేవలను పొందడంలో దేనితో అనుసంధానించడం ద్వారా సహాయపడుతుంది?
  • A. State police websites / రాష్ట్ర పోలీస్ వెబ్‌సైట్‌లు
  • B. The Supreme Court's main website / సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన వెబ్‌సైట్
  • C. Aadhaar database / ఆధార్ డేటాబేస్
  • D. Income tax portal / ఇన్‌కమ్ టాక్స్ పోర్టల్
Answer: B. The Supreme Court's main website / సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన వెబ్‌సైట్
Note (EN): "Sushay" is integrated with the Supreme Court's main website, helping citizens easily access various court-related services.
వివరణ (TE): "సుసహాయ్" సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన వెబ్‌సైట్‌తో అనుసంధానించబడింది, పౌరులు వివిధ కోర్టు సేవలను సులభంగా పొందడంలో సహాయపడుతుంది.
Q6. Besides "Kurasani Imli," which other Madhya Pradesh products got GI tags in June 2026?
"కురసాని ఇమ్లీ" కాకుండా, జూన్ 2026లో మధ్యప్రదేశ్‌కు చెందిన ఇతర ఏ ఉత్పత్తులు GI ట్యాగ్‌లను పొందాయి?
  • A. Garu/Garud Tuber, Balam Kakadi (cucumber), and Indori Malvi Potato / గరు/గరుడు ట్యూబర్, బలం కకడి (దోసకాయ), ఇండోరి మాల్వి ఆలుగడ్డ
  • B. Mysore Silk, Banarasi Saree, and Channapatna Toys / మైసూర్ సిల్క్, బనారసి సారీ, చన్నపట్న టాయ్స్
  • C. Nagpur Orange, Alphonso Mango, and Kashmiri Saffron / నాగ్‌పూర్ ఆరెంజ్, ఆల్ఫాన్సో మామిడి, కశ్మీరీ కుంకుమ పువ్వు
  • D. Tirupati Laddu, Pochampally Ikat, and Kondapalli Toys / తిరుпати లడ్డు, పోచంపల్లి ఇకత్, కొండపల్లి బొమ్మలు
Answer: A. Garu/Garud Tuber, Balam Kakadi (cucumber), and Indori Malvi Potato / గరు/గరుడు ట్యూబర్, బలం కకడి (దోసకాయ), ఇండోరి మాల్వి ఆలుగడ్డ
Note (EN): MP's Garu/Garud Tuber, Balam Kakadi (a cucumber variety), and Indori Malvi Potato got GI tags alongside Kurasani Imli (Mandu) in June 2026. GI tags are granted by the GI Registry (Chennai) under the GI of Goods Act, 1999, via DPIIT (Ministry of Commerce). India's first GI product was Darjeeling Tea (West Bengal).
వివరణ (TE): జూన్ 2026లో మధ్యప్రదేశ్‌కు చెందిన గరు/గరుడు ట్యూబర్, బలం కకడి (దోసకాయ రకం), ఇండోరి మాల్వి ఆలుగడ్డలకు, కురసాని ఇమ్లీతో పాటు GI ట్యాగ్‌లు వచ్చాయి. GI ట్యాగ్‌లను GI ఆఫ్ గూడ్స్ యాక్ట్, 1999 కింద, వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని DPIIT ద్వారా GI రిజిస్ట్రీ (చెన్నై) మంజూరు చేస్తుంది. భారతదేశంలో GI ట్యాగ్ పొందిన తొలి ఉత్పత్తి డార్జిలింగ్ టీ.
Q7. GI registration in India remains valid for how many years, after which it must be renewed?
భారతదేశంలో GI నమోదు ఎన్ని సంవత్సరాలు చెల్లుబాటు అవుతుంది, తరువాత పునరుద్ధరించుకోవాలి?
  • A. 5 years / 5 సంవత్సరాలు
  • B. 10 years / 10 సంవత్సరాలు
  • C. 15 years / 15 సంవత్సరాలు
  • D. 20 years / 20 సంవత్సరాలు
Answer: B. 10 years / 10 సంవత్సరాలు
Note (EN): GI registration is valid for 10 years, and must be renewed periodically thereafter.
వివరణ (TE): GI నమోదు 10 సంవత్సరాలు చెల్లుబాటు అవుతుంది, తరువాత పునరుద్ధరించుకోవాలి.
Q8. India and Russia signed a judicial cooperation agreement in Moscow. Who signed it for each country?
భారత్, రష్యా మాస్కోలో న్యాయరంగ సహకార ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి. ఎవరెవరు సంతకం చేశారు?
  • A. PM Modi and President Putin / ప్రధాని మోదీ, అధ్యక్షుడు పుతిన్
  • B. CJI Justice Surya Kant and Russian CJI Igor Krasnov / సీజేఐ జస్టిస్ సూర్యకాంత్, రష్యా సీజేఐ ఐగోర్ క్రాస్నోవ్
  • C. Law Minister Arjun Ram Meghwal and Russian Justice Minister / లా మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్‌వాల్, రష్యా న్యాయ మంత్రి
  • D. AG Venkataramani and Russian Prosecutor General / అటార్నీ జనరల్ వెంకటరమణి, రష్యా ప్రాసిక్యూటర్ జనరల్
Answer: B. CJI Justice Surya Kant and Russian CJI Igor Krasnov / సీజేఐ జస్టిస్ సూర్యకాంత్, రష్యా సీజేఐ ఐగోర్ క్రాస్నోవ్
Note (EN): CJI Justice Surya Kant and Russian Supreme Court Chief Justice Igor Krasnov signed it in Moscow, aiming to strengthen judicial cooperation via training programmes, joint seminars, and exchange visits — and discussed responsible AI use in courts (without influencing verdicts or assessing witness credibility).
వివరణ (TE): సీజేఐ జస్టిస్ సూర్యకాంత్, రష్యా సీజేఐ ఐగోర్ క్రాస్నోవ్ మాస్కోలో సంతకం చేశారు, దీని లక్ష్యం శిక్షణా కార్యక్రమాలు, జాయింట్ సెమినార్లు, పరస్పర పర్యటనల ద్వారా న్యాయరంగ సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం — కోర్టుల్లో AIని బాధ్యతాయుతంగా ఉపయోగించడం గురించి కూడా చర్చించారు.
Q9. Abiy Ahmed Ali was recently re-elected PM of which African country, whose capital is Addis Ababa?
తన రాజధాని అడిస్ అబాబాగా ఉన్న ఏ ఆఫ్రికా దేశానికి అబి అహ్మద్ అలీ ఇటీవల ప్రధానమంత్రిగా తిరిగి ఎన్నికయ్యారు?
  • A. Kenya / కెన్యా
  • B. Ethiopia / ఇథియోపియా
  • C. Sudan / సూడాన్
  • D. Somalia / సోమాలియా
Answer: B. Ethiopia / ఇథియోపియా
Note (EN): Abiy Ahmed Ali (Prosperity Party, 438 of 501 seats) was re-elected PM of Ethiopia. Addis Ababa also hosts the African Union HQ (55 members). Ethiopia hosts COP32 in 2027; in Nov 2025, it adopted India's Deendayal Antyodaya Yojana to fight poverty.
వివరణ (TE): అబి అహ్మద్ అలీ (ప్రాస్పరిటీパーティー, 501లో 438 సీట్లు) ఇథియోపియా ప్రధానమంత్రిగా తిరిగి ఎన్నికయ్యారు. అడిస్ అబాబా ఆఫ్రికన్ యూనియన్ ప్రధాన కేంద్రం (55 సభ్యదేశాలు) కూడా. ఇథియోపియా 2027లో COP32కు ఆతిథ్యం ఇస్తుంది; నవంబర్ 2025లో, పేదరికాన్ని అరికట్టడానికి భారత దీన్‌దయాళ్ అంత్యోదయ యోజనను అమలు చేసింది.
Q10. The Bab-el-Mandeb Strait ("Gate of Tears") connects the Red Sea and Gulf of Aden. Which countries border it?
"గేట్ ఆఫ్ టియర్స్" బాబ్-ఎల్-మండేబ్ జలసంధి ఎర్ర సముద్రాన్ని, గల్ఫ్ ఆఫ్ ఏడెన్‌ను కలుపుతుంది. ఇది ఏ దేశాల సరిహద్దులో ఉంది?
  • A. Ethiopia, Sudan, and Egypt / ఇథియోపియా, సూడాన్, ఈజిప్ట్
  • B. Yemen, Eritrea, and Djibouti / యమెన్, ఎరిత్రియా, జిబౌటి
  • C. Somalia, Kenya, and Ethiopia / సోమాలియా, కెన్యా, ఇథియోపియా
  • D. Saudi Arabia, Oman, and UAE / సౌదీ అరేబియా, ఒమన్, యూఏఈ
Answer: B. Yemen, Eritrea, and Djibouti / యమెన్, ఎరిత్రియా, జిబౌటి
Note (EN): Bordering countries: Yemen (Arabian Peninsula side), Eritrea, and Djibouti — not Ethiopia or Somalia, a common mix-up. Like the Strait of Hormuz linking Persian Gulf-Gulf of Oman, Bab-el-Mandeb links the Red Sea, Gulf of Aden, and Indian Ocean.
వివరణ (TE): సరిహద్దు దేశాలు: యమెన్ (అరేబియన్ ద్వీపకల్పం వైపు), ఎరిత్రియా, జిబౌటి — ఇథియోపియా లేదా సోమాలియా కాదు, ఇది తరచూ జరిగే గందరగోళం. స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ లాగానే, బాబ్-ఎల్-మండేబ్ ఎర్ర సముద్రం, గల్ఫ్ ఆఫ్ ఏడెన్, హిందూ మహాసముద్రాన్ని కలుపుతుంది.
Q11. "Volcán de Fuego," a volcano that frequently erupts and troubles nearby areas, is in which Central American country?
तरచుగా బద్దలవుతూ సమస్యగా మారిన "వాల్కాన్ డి ఫ్యూగో" అగ్నిపర్వతం ఏ మధ్య అమెరికా దేశంలో ఉంది?
  • A. Honduras / హోండురాస్
  • B. Guatemala / గ్వాటెమాల
  • C. El Salvador / ఎల్ సాల్వడార్
  • D. Nicaragua / నికరాగువా
Answer: B. Guatemala / గ్వాటెమాల
Note (EN): Volcán de Fuego is in Guatemala (capital: Guatemala City; currency: Quetzal; President Bernardo Arévalo), in Central America.
వివరణ (TE): వాల్కాన్ డి ఫ్యూగో మధ్య అమెరికాలోని గ్వాటెమాలలో ఉంది (రాజధాని: గ్వాటెమాల సిటీ; కరెన్సీ: క్వెట్జల్; అధ్యక్షుడు బెర్నార్డో అరేవాలో).
Q12. The "Vienna Convention" (1985) to protect the ozone layer is linked to Austria. Which subsequent protocol supplements it?
ఓజోన్ పొరను రక్షించడానికి "వియన్నా కన్వెన్షన్" (1985) ఆస్ట్రియాతో సంబంధం కలిగి ఉంది. దీనికి అనుబంధంగా వచ్చిన ఏ ప్రోటోకాల్ దీన్ని పూర్తి చేస్తుంది?
  • A. Berlin Protocol / బెర్లిన్ ప్రోటోకాల్
  • B. Montreal Protocol (1987) / మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ (1987)
  • C. Paris Protocol / పారిస్ ప్రోటోకాల్
  • D. Geneva Protocol / జెనీవా ప్రోటోకాల్
Answer: B. Montreal Protocol (1987) / మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ (1987)
Note (EN): The Vienna Convention (1985) was supplemented by the Montreal Protocol (1987, named after Montreal, Canada) — widely called the world's most successful environmental treaty for phasing out ozone-depleting substances. Austria isn't a NATO member, despite being in the EU (27 members).
వివరణ (TE): వియన్నా కన్వెన్షన్ (1985)కు అనుబంధంగా మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్ (1987, కెనడాలోని మాంట్రియల్ పేరుతో) వచ్చింది — ఓజోన్‌ను దెబ్బతీసే పదార్థాల నిర్మూలనలో ప్రపంచంలోనే అత్యంత విజయవంతమైన పర్యావరణ ఒప్పందంగా దీన్ని పిలుస్తారు. ఆస్ట్రియా EU (27 సభ్యదేశాలు)లో ఉన్నా, NATO సభ్యదేశం కాదు.
Q13. India's first private gold mine since independence opened in Jonnagiri, Kurnool district, AP. Which company operates it?
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత భారతదేశ తొలి ప్రైవేట్ బంగారు గని ఏపీలోని కర్నూల్ జిల్లా జొన్నగిరిలో ప్రారంభమైంది. దీన్ని ఏ సంస్థ నిర్వహిస్తుంది?
  • A. Hindustan Zinc / హిందుస్థాన్ జింక్
  • B. Geomysore Services India Pvt. Ltd. / జియోమైసూర్ సర్వీసెస్ ఇండియా ప్రైవేట్
  • C. Vedanta Resources / వేదాంత రిసోర్సెస్
  • D. NMDC / NMDC
Answer: B. Geomysore Services India Pvt. Ltd. / జియోమైసూర్ సర్వీసెస్ ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్
Note (EN): Geomysore Services India Pvt. Ltd. operates this mine (598 hectares, ~₹405 crore invested), with Triveni Earth Movers and Deccan Gold Mines Ltd. support. ~12 tonnes of gold here; target 400 kg in 2026-27, rising to 1,000 kg/year within 15 years. AP gets a 4% royalty. Gold is India's 2nd-largest import after crude oil.
వివరణ (TE): జియోమైసూర్ సర్వీసెస్ ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ ఈ గనిని (598 హెక్టార్లు, ~405 కోట్ల పెట్టుబడితో) నిర్వహిస్తుంది, త్రివేణి ఎర్త్ మూవర్స్, డెక్కన్ గోల్డ్ మైన్స్ లిమిటెడ్ సహాయంతో. ~12 టన్నుల బంగారం ఉంది; 2026-27లో 400 కిలోల లక్ష్యం, 15 ఏళ్లలో సంవత్సరానికి 1,000 కిలోలకు పెంచాలని లక్ష్యం. ఏపీకి 4% రాయల్టీ. క్రూడ్ ఆయిల్ తర్వాత బంగారం భారత్ రెండవ అతిపెద్ద దిగుమతి.
Q14. India's first private-sector hybrid 2G ethanol project, approved under PM JI-VAN Yojana, will be set up in which state?
PM JI-VAN యోజన కింద ఆమోదించిన భారతదేశ తొలి ప్రైవేట్ హైబ్రిడ్ 2జి ఇథనాల్ ప్రాజెక్ట్‌ను ఏ రాష్ట్రంలో ఏర్పాటు చేస్తారు?
  • A. Punjab / పంజాబ్
  • B. Uttar Pradesh / ఉత్తరప్రదేశ్
  • C. Maharashtra / మహారాష్ట్ర
  • D. Bihar / బీహార్
Answer: B. Uttar Pradesh / ఉత్తరప్రదేశ్
Note (EN): Set up in UP by Spray Engineering Devices Limited, with ₹150 crore from the Ministry of Petroleum and Natural Gas. It produces ~91 kilolitres/day of 2G ethanol from agricultural residues — converted first to 'syngas' (Ankur Scientific Energy Technologies) then fermented (LanzaTech's gas fermentation tech).
వివరణ (TE): ఉత్తరప్రదేశ్‌లో స్ప్రే ఇంజనీరింగ్ డివైసెస్ లిమిటెడ్ దీన్ని ఏర్పాటు చేస్తుంది, పెట్రోలియం, సహజ వాయు మంత్రిత్వ శాఖ నుండి 150 కోట్ల సహాయంతో. ఇది వ్యవసాయ వ్యర్థాల నుండి రోజుకు ~91 కిలోలీటర్ల 2జి ఇథనాల్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది — మొదట సింగ్యాస్‌గా (అంకుర్ సైంటిఫిక్ ఎనర్జీ టెక్нологиజీస్) మార్చి, తరువాత ఫెర్మెంటేషన్ (లాంజా టెక్ టెక్నాలజీ) ద్వారా.
Q15. Home Minister Amit Shah launched 4 new initiatives for NAFED. What does NAFED stand for, and when was it established?
హోం మంత్రి అమిత్ షా NAFED కోసం 4 నూతన కార్యక్రమాలను ప్రారంభించారు. NAFED అంటే ఏమిటి, ఇది ఎప్పుడు స్థాపించబడింది?
  • A. National Federation of Agricultural Exports; 1965 / నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ ఎక్స్‌పోర్ట్స్; 1965
  • B. National Agricultural Cooperative Marketing Federation of India; 1958 / నేషనల్ అగ్రికల్చరల్ కోఆపరేటివ్ మార్కెటింగ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా; 1958
  • C. National Farmers' Equity and Development; 1972 / నేషనల్ ఫార్మర్స్ ఈక్విటీ అండ్ డెవలప్‌మెంట్; 1972
  • D. National Federation for Economic Development; 1980 / నేషనల్ ఫెడరెషన్ ఫర్ ఎకనామిక్ డెవలప్‌మెంట్; 1980
Answer: B. National Agricultural Cooperative Marketing Federation of India; 1958 / నేషనల్ అగ్రికల్చరల్ కోఆపరేటివ్ మార్కెటింగ్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా; 1958
Note (EN): NAFED was established Oct 2, 1958 (Gandhi Jayanti), HQ New Delhi, to give farmers fair prices and marketing facilities. 4 new initiatives: "NAFExt.in" (e-auction platform), "Drishti" (inventory management), an ERP solution, and "NAFED Kalyan" (scholarships for farmers' children, funded by 1% of annual profits).
వివరణ (TE): NAFED అక్టోబర్ 2, 1958న (గాంధీ జయంతి) స్థాపించబడింది, ప్రధాన కేంద్రం న్యూ ఢిల్లీ, రైతులకు సరైన ధరలు, మార్కెటింగ్ సదుపాయాలు అందించడం लक्ष्यం. 4 నూతన కార్యక్రమాలు: "NAFExt.in" (ఈ-వేలం ప్లాట్‌ఫామ్), "దুক্তি" (ఇన్వెంటరీ మేనేజ్‌మెంట్), ERP సొల్యూషన్, "NAFED కళ్యాణ్" (రైతుల పిల్లలకు స్కాలర్‌షిప్‌లు, వార్షిక లాభాల్లో 1% నుండి నిధులు).
Q16. Sanjay Kumar Jain recently resigned as CMD of IRCTC. What does IRCTC stand for, and when was it established?
సంజయ్ కుమార్ జైన్ ఇటీవల IRCTC సిఎండిగా రాజీనామా చేశారు. IRCTC అంటే ఏమిటి, ఇది ఎప్పుడు స్థాపించబడింది?
  • A. Indian Railway Catering and Tourism Corporation; 1999 / ఇండియన్ రైల్వే క్యాటరింగ్ అండ్ టూరిజం కార్పొరేషన్; 1999
  • B. Indian Rail Construction and Track Corporation; 1985 / ఇండియన్ రైల్ కన్‌స్ట్రక్షన్ అండ్ ట్రాక్ కార్పొరేషన్; 1985
  • C. Indian Railway Cargo and Transport Corporation; 2001 / ఇండియన్ రైల్వే కార్గో అండ్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ కార్పొరేషన్; 2001
  • D. Indian Railway Carriages and Tech Corporation; 1995 / ఇండియన్ రైల్వే క్యారేజెస్ అండ్ టెక్ కార్పొరేషన్; 1995
Answer: A. Indian Railway Catering and Tourism Corporation; 1999 / ఇండియన్ రైల్వే క్యాటరింగ్ అండ్ టూరిజం కార్పొరేషన్; 1999
Note (EN): IRCTC, est. 1999, HQ New Delhi, handles online ticketing, catering, tourism, and "Rail Neer" bottled water. Sanjay Kumar Jain resigned for personal reasons; he became CMD Feb 14, 2024. (The Railway Board, headed by Satish Kumar, is a separate body.)
వివరణ (TE): IRCTC, 1999లో స్థాపన, ప్రధాన కేంద్రం న్యూ ఢిల్లీ, ఆన్‌లైన్ టికెటింగ్, క్యాటరింగ్, టూరిజం, "రైల్ నీర్"ను నిర్వహిస్తుంది. సంజయ్ కుమార్ జైన్ వ్యక్తిగత కారణాలతో రాజీనామా చేశారు; ఫిబ్రవరి 14, 2024న సిఎండిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. (రైల్వే బోర్డ్, సతీష్ కుమార్ నేతృత్వంలో, ఇది వేరే సంస్థ.)
Q17. AP signed an agreement with IFMR (part of Krea University) to help achieve which vision document's goals?
IFMR (క్రియా యూనివర్సిటీలో భాగం)తో ఏపీ ఏ విజన్ డాక్యుమెంట్ లక్ష్యాలను సాధించడంలో సహాయం కోసం ఒప్పందం చేసుకుంది?
  • A. Vision Andhra 2030 / విజన్ ఆంధ్ర 2030
  • B. Swarnandhra Vision 2047 / స్వర్ణాంధ్ర విజన్ 2047
  • C. Smart AP 2035 / స్మార్ట్ ఏపీ 2035
  • D. Digital Andhra 2025 / డిజిటల్ ఆంధ్ర 2025
Answer: B. Swarnandhra Vision 2047 / స్వర్ణాంధ్ర విజన్ 2047
Note (EN): This agreement (signed in Amaravati) supports "Swarnandhra Vision 2047" — a 10-point vision targeting 15% annual economic growth, covering poverty elimination, water security, startups, and deep-tech missions. IFMR is part of Krea University, a private university at Sri City, Tirupati.
వివరణ (TE): ఈ ఒప్పందం (అమరావతిలో) "స్వర్ణాంధ్ర విజన్ 2047"కు మద్దతు ఇస్తుంది — 15% వార్షిక ఆర్థిక వృద్ధి రేటు లక్ష్యంగా ఉన్న 10-సూత్రాల విజన్, పేదరిక నిర్మూలన, నీటి భద్రత, స్టార్టప్‌లు, డీప్-టెక్ మిషన్‌లను కవర్ చేస్తుంది. IFMR తిరుపతిలోని శ్రీ సిటీలో ఉన్న క్రియా యూనివర్సిటీలో భాగం.
Q18. AP created a separate "Science & Technology Innovation" department, which earlier was part of which department?
ఏపీ ప్రత్యేక "సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ ఇన్నోవేషన్" శాఖను ఏర్పాటు చేసింది, ఇది గతంలో ఏ శాఖలో భాగంగా ఉండేది?
  • A. Industries Department / పారిశ్రామిక శాఖ
  • B. Forest and Environment Department / ఫారెస్ట్ అండ్ ఎన్విరాన్మెంట్ శాఖ
  • C. Education Department / విద్యా శాఖ
  • D. IT Department / ఐటి శాఖ
Answer: B. Forest and Environment Department / ఫారెస్ట్ అండ్ ఎన్విరాన్మెంట్ శాఖ
Note (EN): Science & Technology was earlier part of the Forest and Environment Department; AP separated it into its own department, amending the AP Government Business Rules, 2018 (First Schedule), as ordered by Chief Secretary K. Sai Prasad.
వివరణ (TE): సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ గతంలో ఫారెస్ట్, ఎన్విరాన్మెంట్ శాఖలో భాగంగా ఉండేది; ఏపీ దీన్ని ప్రత్యేక శాఖగా చేసింది, చీఫ్ సెక్రెటరీ కె సాయి ప్రసాద్ ఆదేశాల మేరకు AP గవర్నమెంట్ బిజినెస్ రూల్స్, 2018ను సవరించింది.
Q19. Kunal Shah, founder of which fintech unicorn, was recently appointed CEO of WhatsApp (a Meta company)?
కుణాల్ షా, ఏ ఫిన్‌టెక్ యూనికార్న్ స్థాపకుడు, ఇటీవల వాట్సాప్ (మెటా సంస్థ) సీఈఓగా నియమితులయ్యారు?
  • A. PhonePe / ఫోన్‌పే
  • B. CRED / CRED
  • C. Razorpay / రేజర్‌పే
  • D. Paytm / పేటీఎం
Answer: B. CRED / CRED
Note (EN): Kunal Shah, founder of fintech unicorn CRED, became WhatsApp CEO, replacing Will Cathcart. Meta (founder Mark Zuckerberg) is investing ₹8,550 crore in CRED as part of this move. (A "unicorn" is a private startup valued at $1 billion+.)
వివరణ (TE): フィンテックユニコーン CRED స్థాపకుడు కుణాల్ షా వాట్సాప్ సీఈఓగా బాధ్యతలు చేపట్టారు, విల్ కార్ట్‌కర్ట్ స్థానంలో. మెటా (స్థాపకుడు మార్క్ జుకర్‌берг) ఈ నిర్ణయంలో భాగంగా CREDలో 8,550 కోట్లు పెట్టుబడి పెడుతుంది.
Q20. A book "IIT: The Story of India's Most Prestigious Educational Ecosystem" was launched by Lok Sabha Speaker Om Birla. Who authored it?
లోక్‌సభ స్పీకర్ ఓం బిర్లా ఆవిష్కరించిన "IIT: ద స్టోరీ ఆఫ్ ఇండియాస్ మోస్ట్ ప్రెస్టీజియస్ ఎడ్యుకేషనల్ ఎకోసిస్టం" పుస్తకాన్ని ఎవరు రచించారు?
  • A. N.R. Narayana Murthy / ఎన్ఆర్ నారాయణ మూర్తి
  • B. Prabhat Kumar / ప్రభాత్ కుమార్
  • C. Sundar Pichai / సుందర్ పిచాయ్
  • D. Soumya Swaminathan / సౌమ్యా స్వామినాథన్
Answer: B. Prabhat Kumar / ప్రభాత్ కుమార్
Note (EN): Authored by Prabhat Kumar (an Indian Revenue Service officer and Chairman of Pan-IIT Alumni India), published by HarperCollins India, launched at IIT Delhi in June 2026, marking 75 years of the IIT system.
వివరణ (TE): ప్రభాత్ కుమార్ (ఇండియన్ రెవెన్యూ సర్వీస్ అధికారి, పాన్-IIT అలుమ్ని ఇండియా చైర్మన్) దీన్ని రచించారు, హార్పర్‌కాలిన్స్ ఇండియా ప్రచురించింది, జూన్ 2026లో ఐఐటి ఢిల్లీలో ఆవిష్కరించారు, ఇది 75 ఏళ్ల IIT వ్యవస్థ చరిత్రను సూచిస్తుంది.
Q21. As per FAO's "SOFIA" Report 2026, India ranks 2nd in aquatic animal production. Which country ranks 1st, and what's India's share?
FAO "SOFIA" రిపోర్ట్ 2026 ప్రకారం, జలచర జంతువుల ఉత్పత్తిలో భారత్ 2వ స్థానంలో ఉంది. 1వ స్థానంలో ఏ దేశం ఉంది, భారత్ వాటా ఎంత?
  • A. USA; 7% / అమెరికా; 7%
  • B. China; 9% / చైనా; 9%
  • C. Indonesia; 12% / ఇండోనేషియా; 12%
  • D. Vietnam; 5% / విнятьనాం; 5%
Answer: B. China; 9% / చైనా; 9%
Note (EN): China ranks 1st; India 2nd with 9% global share. India also ranks 1st in inland water catches (2.2 million tonnes), ahead of Bangladesh (1.4 million tonnes). Global fisheries/aquaculture output hit a record 235 million tonnes in 2024 (5.2% rise over 2022); aquaculture alone hit 142 million tonnes.
వివరణ (TE): చైనా 1వ స్థానంలో; భారత్ 2వ స్థానంలో, 9% గ్లోబల్ వాటాతో. అంతర్గత జలవేటలో (2.2 మిలియన్ టన్నులు) కూడా భారత్ 1వ స్థానంలో ఉంది, బంగ్లాదేశ్ (1.4 మిలియన్ టన్నులు) తరువాత. 2024లో ప్రపంచ మత్స్య/ఆక్వాకల్చర్ ఉత్పత్తి రికార్డు స్థాయిలో 235 మిలియన్ టన్నులకు చేరింది (2022తో పోలిస్తే 5.2% వృద్ధి); ఆక్వాకల్చర్ మాత్రమే 142 మిలియన్ టన్నులకు చేరింది.
Q22. The FAO's SOFIA Report 2026 carries the tagline:
FAO SOFIA రిపోర్ట్ 2026 దీని టాగ్‌లైన్‌తో విడుదలైంది:
  • A. Feeding the Future / ఫీడింగ్ ద ఫ్యూచర్
  • B. Blue Transformation: Turning Vision into Impact / బ్లూ ట్రాన్స్‌ఫార్మేషన్: టర్నింగ్ విజన్ ఇంటు ఇంపాక్ట్
  • C. Ocean for All / ఓషన్ ఫర్ ఆల్
  • D. Sustainable Seas 2030 / సస్టైనబుల్ సీస్ 2030
Answer: B. Blue Transformation: Turning Vision into Impact / బ్లూ ట్రాన్స్‌ఫార్మేషన్: టర్నింగ్ విజన్ ఇంటు ఇంపాక్ట్
Note (EN): The tagline is "Blue Transformation: Turning Vision into Impact." FAO (est. 1945, HQ Rome, Italy) earlier honoured PM Modi with the "Agricola Medal."
వివరణ (TE): ఈ టాగ్‌లైన్ "బ్లూ ట్రాన్స్‌ఫార్మేషన్: టర్నింగ్ విజన్ ఇంటు ఇంపాక్ట్". FAO (1945లో స్థాపన, ప్రధాన కేంద్రం రోమ్) ఇంతకుముందు ప్రధాని మోదీని "అగ్రికోలా మెడల్"తో సత్కరించింది.